Η πλατεία της Μελιβοίας

Το παλιό σχολειό (διακρίνεται ελάχιστα κάτω δεξιά) το έλατο που δέσποζε στην πλατεία και το καμπαναριό του Αγ. Νικολάου (πριν την ανακαίνισή του από την Αρχαιολογική Υπηρεσία), γύρω στα 20 χρόνια πριν:

Κι εδώ η ίδια εικόνα πριν 5 περίπου χρόνια. Το καμπαναριό ανακαινίστηκε, διακρίνεται το ναΰδριο του Αγ. Νικολάου που κτίστηκε στο μεταξύ, το έλατο
λείπει και το σχολείο (πάλι στη δεξιά γωνία) ανακαινίστηκε:

Η πλατεία, με το ηρώο στο βάθος .

Πλατεία.

Μερικά πληθυσμιακά στοιχεία για το νέο δήμο Αγιάς και τη δημοτική ενότητα Μελίβοιας.

Ο πληθυσμός του νέου Δήμου, των Δημοτικών Ενοτήτων και των Τοπικών Κοινοτήτων όπως προκύπτει από τη τελευταία απογραφή του πραγματικού πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001 έχει ως εξής:

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ	ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
ΑΓΙΑΣ	6.458
ΕΥΡΥΜΕΝΩΝ	2.428
ΛΑΚΕΡΕΙΑΣ	1.763
ΜΕΛΙΒΟΙΑΣ	3.472
ΣΥΝΟΛΟ	14.121

Αναλυτικότερα για τη Δημοτική Ενότητα ΜΕΛΙΒΟΙΑΣ, ο πληθυσμός των 3.472 κατοίκων προκύπτει όπως παρακάτω:

Τοπική Κοινότητα Μελιβοίας 1.898

Τοπική Κοινότητα Σκήτης 704

Τοπική Κοινότητα Σκλήθρου 313

Τοπική Κοινότητα Σωτηρίτσας 557

Και μερικά στοιχεία που αφορούν το παρελθόν και δίνονται για σύγκριση.

(Πηγή: Θεσσαλικό Ημερολόγιο Τόμος 28 -Κώστας Σπανός "Τα χωριά στα ανατολικά της Λάρισας το 1876 κατά το Δωρόθεο Σχολάριο").

	ΕΤΟΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ
Ονομασία	1876	1881	1981
Αγιά	1.850	1.891	3.454
Ανατολή	875	1.358	292
Μεγαλόβρυσο	350	570	367
Μελίβοια	700	1.081	1.564
Μεταξοχώρι	875	916	642
Πολυδένδρι	100	118	-
Σκήτη	375	425	329
Σκλήθρο	375	570	275
Σωτηρίτσα (Άνω)	125	104	98

 

Ηλικιακή κατανομή πληθυσμού του νυν Δήμου Αγιάς , το 2001

ΔΗμος	0 - 14	15 - 24	25 - 39	40 - 54	55 - 64	65 – 79	80 & άνω
Αγιάς	867	799	1.319	1.115	919	1.158	281
Ευρυμενών	289	258	421	487	393	454	126
Μελίβοιας	401	298	645	631	659	672	166
ΣΥΝΟΛΟ	1.557	1.355	2.385	2.233	1.971	2.284	573

Πηγή: ΕΣΥΕ.

Στην πορεία θα συμπληρωθούν.

Παναγία Βελίκα ή Λούπου

Ο ναός είναι κτίσμα ( σύμφωνα με μελέτες και άρθρα μελετητών του ) του 12ου αιώνα . Πανηγυρίζει στις 23 Αυγούστου - Απόδοση της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου και του Αγ. Λούπου - αγιογραφία του οποίου υπάρχει και στο ναό της Παναγίας στη Μελιβοία . Περιγράφεται ως "αρμονικό" και "κομψό" μνημείο και είναι κτισμένο με την τεχνική της κρυμμένης πλίνθου

( μοναδικό δείγμα της τεχνικής στη Θεσσαλία ) , με υπέροχο κεραμοπλαστικό διάκοσμο .

( Βλέπε και Η ιστορική Μελίβοια επιμ. Αρχιμ. Νεκτ. Δρόσος - Εκδόσεις ΦΥΛΛΑ )

Εδώ η Δυτική όψη :

( οι φωτογραφίες απεικονίζουν το μνημείο όπως ήταν τον Αύγουστο του 2007 )

Η νότια όψη με τα αψιδώματα που περιβάλλονται από τις επάλληλες

οδοντωτές ταινίες και τα κλεισμένα - σε δεύτερο χρόνο - δίλοβα παράθυρα

( στο αριστερό αψίδωμα έχει μετασκευαστεί σε ορθογώνιο παράθυρο ) :

Η κόγχη του ιερού από Νοτιοανατολικά . Κι εδώ εξαίσια δείγματα κεραμοπλαστικής :

Το εσωτερικό - Η άκρα Ταπείνωσις στην Προσκομιδή :

Ο αρχάγγελος Γαβριήλ αριστερά από την κόγχη του Ιερού :

Το ερώτημα που αβίαστα προκύπτει είναι το εξής :
Κάτω από ποιες συνθήκες το μνημείο διασώθηκε , όταν μάλιστα στις πηγές που διασώθηκαν η περιοχή δεν φαίνεται να κατοικείται μόνιμα , ενώ άλλα μνημεία της περιοχής , μερικές φορές και μεταγενέστερα π.χ. ναοί στο Κόκκινο Νερό , κατέρρευσαν , παρ' όλο μάλιστα που ήταν κοντά στον οικισμό , ο οποίος μάλιστα σύμφωνα με την πρόθεση 401 του Μεγάλου Μετεώρου όχι μόνο κατοικείται , αλλά μεταξύ των αφιερωτών υπάρχει και ιερέας , με ότι αυτό συνεπάγεται για το μέγεθός του , το βάθος χρόνου που κατοικείται κ.λπ. ( Πρόθεση 401 , φ. 84β χωρίον κόκηνο νερό νικολάου ιερέος , μιχαήλ , μαρίασ , Ιωάννου , Ιωάννου )   

Θεσσαλικό Ημερολόγιο Εκδ. Κωστ. Σπανός

• Δεριζιώτης Λάζ. "Μια επιγραφή από την ανατολική Όσσα" ( σελ . 8 - 10 ) . Αναφέρεται στην επιγραφή που αφορά την παλιά μονή του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου ( 1571 μ.Χ. ) , που βρέθηκε στον αγρό του Νικολ. Χαρατσή ( ή Ζαχαρού ) . Τώρα η επιγραφή βρίσκεται στην Αρχαιολογική Συλλογή της Μελιβοίας , που στεγάζεται στο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου της Μελιβοίας και είναι επισκέψιμη στο κοινό .
  

Το κείμενο της επιγραφής έχει ως εξής :

"ΑΝΗΓΕΡΤΘΗ Ο ΘΕΙΟΣ Κ(ΑΙ) ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ Κ(ΑΙ) ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Κ(ΑΙ)ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ / ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΥΟΝΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΥΡ ΙΩΑΣΑΦ ΠΡΩΤΟΘΡΟΝΟΥ Κ(ΑΙ) ΚΤΗΤΟΡΟΣ ΕΝ ΕΤΕΙ , ΖΟΘ .
ΙΝΔΙΚΤΙΩΝΟΣ ΙΔ."

ΖΟΘ δηλ. 7059 - 5508 = 1571
και αναφέρεται στην α' μεταβυζαντινή φάση της μονής , σύμφωνα με τον +Δημ. Αγραφιώτη .

• Η συλλογή φιλοξενεί και αρκετά άλλα ευρήματα της περιοχής π.χ. από τη μονή στο Δερματά , πολλά νομίσματα που προσέφεραν πολλοί που τα είχαν στην κατοχή τους κ.α. και θα παρατεθούν σε άλλη ανάρτηση .
  

• + Μπάτσικας Θαν. "Ο παραδοσιακός γάμος στη Μελιβοία Αγιάς" ( σελ. 193-208 ) . Το άρθρο αναφέρεται με λεπτομέρειες και με αρκετά πλούσιο φωτογραφικό υλικό στο τελετουργικό του γάμου , όπως γίνονταν παλιά στη Μελιβοία .

• Κανδηλάρης Στεφ. "Ενθυμήσεις και επιγραφές από την Μελιβοία , 1732-1947" ( σελ. 209 - 222 ) . Το άρθρο ασχολείται με αρκετές επιγραφές από εκκλησίες και ενθυμήσεις από παλιά λειτουργικά βιβλία , πολύ διαφωτιστικές για διάφορες ιστορικές περιόδους του χωριού , ως Αθανάτη και μετέπειτα ως Μελιβοία .

Η ιστορική Μελίβοια Συλλογικό επιμ. Αρχιμ. Νεκτ. Δρόσος - 2006

(Το έργο υπάρχει σε μορφή PDF στο δικτυακό τόπο του -πρώην- Δήμου Μελιβοίας)

Αναζητώντας την Αρχαία Μελίβοια Συλλογικό - 2010

Μελίβοια - Αθανάτη Τ. Καρδάρας - 1986

Η Αθανάτη στον Μεσοπόλεμο και την Αντίσταση Γ. Ευθυμιάδης - 2000